Antocyjany

Czym są i co powienieneś o nich wiedzieć?

Antocyjany zwane też antocyjaninami, są obecne w niewielkich ilościach w płatkach kwiatowych, znacznie więcej jest ich w skórce owoców. Rośliny produkują te polifenolowe związki jako filtr świetlny, ochronę przed słońcem i patogenami: grzybami, bakteriami, wirusami. Szczególnie dużo antocyjanów zawierają drobne, ciemno zabarwione owoce jagodowe, takie jak: aronia, czarny bez, czarna porzeczka, czarne jagody, wiśnie, żurawiny czy winogrona.

Owoce jagodowe są bardzo bogate w związki polifenolowe: antocyjany, flawonoidy, fenolokwasy, katechiny i taniny. Związki zawarte w owocach są intensywnie badane w laboratoriach (in vitro), na zwierzętach (in vivo) oraz na ludziach (badania kliniczne).

Bezpośrednia konsumpcja owoców jagodowych, soków, koncentratów lub przetworów z tych owoców może przyczynić się do zmniejszenia zachorowalności na choroby układu krążenia, choroby neurodegeneracyjne i nowotwory – dlatego STAWIAMY NA ANTOCYJANY!!!

Wzrost zainteresowania antocyjanami to skutek publikacji pokazujących, że spożycie czerwonego wina obniża śmiertelność z powodu chorób serca. Efekt obserwowano na południu Francji i nazwano „francuskim paradoksem”. W chłodniejszych krajach Europy, gdzie winogrona nie rosną, stałym składnikiem pożywienia dostarczającym antocyjanów były leśne owoce jagodowe.

Teraz nie musimy chodzić na jagody do lasu – wyręcza nas w tym przemysł owocowy i owocowo-warzywny. Mając na uwadze, że sezon na świeże owoce trwa krótko, możemy w ciągu całego roku korzystać z owoców mrożonych, soków, koncentratów, owoców suszonych, liofilizowanych oraz przetworów owocowych – zachowujących całe bogactwo bioaktywnych składników. Sok, dżem, herbatka owocowa mogą być i są źródłem cennych związków polifenolowych -antocyjanów.

W Polsce mamy największe na świecie plantacje aronii, czarnej porzeczki i duże uprawy borówki amerykańskiej. Ciemne owoce jagodowe to nasz narodowy skarb dostępny praktycznie „na wyciągnięcie ręki” ale ciągle za mało wykorzystywany dla utrzymania zdrowia każdego z nas, a więc kondycji zdrowotnej naszego społeczeństwa.

prof. dr hab. Iwona Wawer

Antocyjany – gdzie występują?

Antocyjany są związkami powszechnie występującymi bezpośrednio pod skórką owoców oraz warzyw. Najlepszym ich źródłem są:

Aronia czarnoowocowa

Krewna jarzębiny, pochodzi z obszaru amerykańskich Wielkich Jezior, ale to Polska stała się jej „nową ojczyzną”. Polscy ogrodnicy przez 40 lat selekcji, wyhodowali odmianę czarnej aronii nadającą się do zbioru specjalnym kombajnem. W Polsce znajdziemy największe w świecie uprawy tego „superowocu”.

Rokitnik

Krzak o szarozielonych liściach, podobny do oliwki. Jego kolczaste gałązki są oblepione drobnymi owocami o intensywnie pomarańczowej barwie, dlatego Rosjanie nazywają je „oblepicha”. Owoce rokitnika są przetwarzane na soki i dżemy, natomiast olej z rokitnika jest składnikiem kosmetyków.

Czarna porzeczka

Gatunek rośliny należący do rodziny agrestowatych. Pochodzi z obszarów Europy i Azji o umiarkowanym klimacie. W Polsce występuje w stanie dzikim na całym niżu i w pasie wyżyn. Jest również uprawiana na dużych plantacjach i zbierana specjalnymi kombajnami.

Borówka

Borówka amerykańska albo borówka wysoka pochodzi z Północnej Ameryki. Podobnie jak w przypadku aronii, borówka amerykańska zadomowiła się na stałe w Polsce. Nasz kraj wyrasta na lidera wśród plantatorów borówki. Nie trzeba więc po jagody chodzić do lasu.

Malina

W Europie występuje malina czerwona, żółta malina moroszka i malina czarna. Maliny jadali starożytni Grecy i Rzymianie. W naturalnym środowisku porastały one zbocza gór i brzegi lasów. Ich owoce jak i liście, w tradycyjnej medycynie ludowej stosowano jako środek przeciwzapalny.

Świdośliwa

Świdośliwa to rodzaj krzewów lub niewielkich liściastych drzew z rodziny różowatych. Najczęściej traktowana jest jako ozdoba ogrodu. Kwitnie jak większość krzewów w kwietniu - maju ma białe kwiaty, a jesienią jej liście przebarwiają się na kolor intensywnie czerwony.